Van de 104 kaneeproducten die het Joint Research Centre van de Europese Commissie in 2025 heeft getest, werd slechts circa 40% als volledig vrij van verdenking van fraude of kwaliteitsproblemen beschouwd. Tien monsters overschreden de Europese norm voor loodverontreiniging. Vierentwintig werden geclassificeerd als "verdacht" vanwege een onregelmatige samenstelling of onverklaarbare herkomstprofielen (JRC, 2025). Het betrof geen obscure marktplaatsproducten of grijsmarktimport. Het waren producten die circuleerden in gangbare Europese retail- en voedingsmiddelen supply chains.
Dit onderzoek stond niet op zichzelf. In dezelfde periode intensiveerde Brussel de controles op meerdere importstromen. Gember uit China en Peru werd onderworpen aan aanvullende EU-scrutiny, waaronder uitgebreide partijbemonstering en hogere auditfrequentie voor exporteurs en certificerende instanties (DG AGRI, 2024). In Nederland rapporteerde Skal dat in 2025 bij drie bedrijven onderdelen van certificeringen tijdelijk werden geschorst, tegenover één bedrijf in 2024 (Skal, 2024; Skal, 2025). Tegelijkertijd registreerden de Europese fraude- en waarschuwingssystemen meldingen over ggo-verontreiniging in soja, onjuiste oorsprongsclaims in honing, niet-aangegeven oliën in pesto en residuvindstes in gember uit Peru (EU Agri-Food Fraud Network, 2024–2025; RASFF, 2024).
Op zichzelf bewijzen deze incidenten niet noodzakelijkerwijs een systemisch falen. Samen wijzen ze echter op iets anders: de auditdruk in internationale biologische supply chains verschuift. Meer controles. Meer herinspecties. Meer dossiers die worden heropend. Minder automatisch vertrouwen in certificaten.
Een systeem dat processen verifieert, niet producten
Een deel van deze verandering hangt samen met de opzet van het Europese controlesysteem zelf. Sinds Verordening (EU) 2018/848 op 1 januari 2022 volledig van toepassing werd, gelden strengere eisen voor traceerbaarheid, groepscertificering en importcontroles (EU 2018/848). Exploitanten worden geacht jaarlijkse inspecties te ondergaan. Europese controle-instanties staan onder toezicht van zowel nationale autoriteiten als de Europese Commissie. Toch is dit precies waar de spanning begint.
De kern van het systeem is dat het primair processen verifieert, documentatiestromen en auditkwaliteit — niet het product zelf. De Europese Commissie erkent expliciet dat er geen wetenschappelijke test bestaat die onafhankelijk kan bewijzen of een product werkelijk biologisch is (Europese Commissie, OPSON-documentatie). Het systeem leunt daarom sterk op massabalansanalyse, batchdocumentatie, interne controlesystemen en de kwaliteit van audits die worden uitgevoerd op het niveau van producentengroepen.
EU-biologische certificering verifieert productieprocessen en documentatie — niet het fysieke product zelf.
Waar internationale ketens ondoorzichtig worden
In korte supply chains blijft dat relatief beheersbaar. In internationale specerijen- en ingrediëntenketens wordt de situatie aanzienlijk complexer. Zeker wanneer meerdere handelaren, exporteurs, consolidatiehubs en vertaallagen betrokken zijn. DG AGRI-audits in landen als Sri Lanka en Turkije maakten dit in 2025 zichtbaar. Europese auditors concludeerden dat de controles niet toereikend waren om onregelmatigheden tijdig te signaleren. Traceerbaarheidssystemen en massabalansanalyses bleken onvoldoende. Onderzoeken naar eerder gesignaleerde waarschuwingssignalen werden door de Commissie omschreven als niet "onderzoekend genoeg" om de werkelijke grondoorzaken te achterhalen (DG AGRI, 2025).
De aanvullende maatregelen die werden opgelegd aan gemberimport illustreren hoe Brussel risico's steeds vaker beoordeelt. Import uit China en Peru is nu onderworpen aan uitgebreide partijbemonstering en aanvullende audits waarbij zowel exploitanten als certificerende instanties betrokken zijn (DG AGRI, 2024). Dit verlegt de focus van eenvoudige producttests naar de algehele geloofwaardigheid van de supply chain. Residuen zijn niet meer de enige zorg. Autoriteiten onderzoeken steeds vaker of productievolumes, opbrengsten en commerciële stromen logisch met elkaar overeenstemmen.
Herkomst op veldniveau in Peru — EU-auditors onderzoeken nu of productievolumes, opbrengsten en commerciële stromen logisch met elkaar overeenstemmen.
Het regelgevend tij
Tegelijkertijd versterkt bredere Europese wetgeving deze trend. De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht grote ondernemingen om de documentatie van risico's in de upstream supply chain te verbeteren. Hoewel delen van de implementatietijdlijn via het Omnibus-pakket zijn uitgesteld, blijft de algehele richting ongewijzigd: leveranciersinformatie moet verifieerbaar en traceerbaar worden (Europese Commissie, 2025).
De EUDR werkt op vergelijkbare wijze. Voor veel bedrijven begint de implementatie in december 2026. Niet alle kruiden en specerijen vallen direct onder de verordening, maar de operationele gevolgen reiken veel verder dan de genoemde grondstoffen. Geolocatiegegevens, verificatie op percelniveau en due diligence verschuiven van niche-praktijken naar standaard inkoopprocedures (Europese Commissie, EUDR-richtsnoeren 2026).
Ook consumentenwetgeving evolueert. De Richtlijn inzake meer bevoegdheden voor consumenten, van toepassing vanaf 2026, beperkt het gebruik van milieuclaims die niet voldoende kunnen worden onderbouwd (EU-richtlijn 2024/825). De beleidsrichting van de Green Claims Directive volgt dezelfde logica: claims moeten aantoonbaar verifieerbaar zijn voordat ze worden gecommuniceerd. In de praktijk maakt dit het biologische logo steeds minder geschikt als brede overkoepelende claim voor termen als "duurzaam", "ethisch" of "planeetvriendelijk".
CSRD, EUDR en de Richtlijn inzake meer bevoegdheden voor consumenten convergeren naar hetzelfde principe: leveranciersinformatie moet verifieerbaar en traceerbaar zijn, en niet worden aangenomen op basis van een certificaat. Het biologische logo is steeds minder geschikt als brede overkoepelende claim voor duurzaamheidstermen die verder gaan dan de teeltmethode van een gewas.
Economische concentratie vergroot de druk
Economisch neemt de druk ook toe in kwetsbare categorieën. De kaneelindustrie blijft sterk geconcentreerd in China en Vietnam, die samen goed zijn voor circa 89% van de wereldproductie (JRC, 2025). Begin 2024 domineerde China de Europese gembermarkt, omdat Peru en Brazilië niet voldoende volume konden leveren om aan de vraag te voldoen (CBI, 2024). Dit soort concentratie vergroot de kwetsbaarheid voor substitutie, documentatieonregelmatigheden en operationele afwijkingen.
Twee verschuivingen in gang
Voor inkopers betekent dit niet dat lange supply chains automatisch vermeden moeten worden. Het betekent wel dat het traditionele comfort van "er is een certificaat" operationeel steeds zwakker wordt.
De eerste verschuiving betreft verificatie. Europese inkopers vragen steeds vaker massabalansoverzichten, residuanalyses, CAPA-rapporten en audithistories naast standaardcertificaten. Niet als extra bureaucratie, maar omdat auditors en toezichthouders nu dezelfde vragen stellen.
De tweede verschuiving betreft de structuur van de supply chain. Sommige importeurs investeren zwaarder in directe inkoop, vaste producentengroepen en kortere handelsroutes. Niet primair om marketingredenen, maar omdat beheersbaarheid op zichzelf operationeel waardevol wordt.
En dat is waar het gesprek in de sector langzaam verandert. Minder discussie over claims. Meer discussie over bewijs. Minder nadruk op certificering als eindpunt. Meer nadruk op verifieerbaarheid als een continu proces.
Bronnen
- Joint Research Centre (JRC). (2025). Studie naar authenticiteit en kwaliteit van kaneel. Europese Commissie.
- DG AGRI. (2024). Aanvullende maatregelen voor gemberimport uit China en Peru. Europese Commissie.
- DG AGRI. (2025). Auditbevindingen: biologische controlesystemen in Sri Lanka en Turkije. Europese Commissie.
- Skal Biocontrole. (2024; 2025). Jaarverslagen over schorsingen van certificeringen.
- EU Agri-Food Fraud Network. (2024–2025). Waarschuwingsmeldingen: ggo in soja, oorsprongsclaims in honing, gemberresidue.
- RASFF. (2024). Rapid Alert System for Food and Feed-meldingen. Europese Commissie.
- Europees Parlement & Raad. (2018). Verordening (EU) 2018/848 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten. EUR-Lex.
- Europese Commissie. (2025). Corporate Sustainability Reporting Directive — Omnibus-update.
- Europese Commissie. (2026). EUDR-implementatierichtsnoeren.
- Europees Parlement & Raad. (2024). Richtlijn 2024/825 (Richtlijn inzake meer bevoegdheden voor consumenten).
- CBI. (2024). Europese markt voor gember. Centre for the Promotion of Imports from Developing Countries.
